Đi xe máy đường dài là kiểu đi khắc nghiệt nhất với đồ ăn mang theo. Cái gì cũng phải chịu được ba thứ cùng lúc: nắng nóng trong cốp, xóc liên tục suốt nhiều giờ, và mưa có thể đổ bất cứ lúc nào.
Bù lại, đi xe máy có một lợi thế lớn: dừng ở đâu cũng được. Bài này nói về cách tận dụng lợi thế đó và cách chuẩn bị cho ba điều kiện kia.
Ba điều kiện khắc nghiệt
Cốp xe dưới nắng nóng hơn ngoài trời nhiều. Đây là điều kiện khó nhất.
Đồ tươi để cốp vài tiếng là hỏng. Không có ngoại lệ trong mùa nóng.
Mốc hai giờ rút ngắn rất nhiều trong cốp xe. Coi như không dùng được.
Nên chỉ mang đồ khô và đồ nguyên vỏ. Luật đơn giản nhất.
Xóc làm nát mọi thứ mềm. Bánh mì kẹp tới nơi là bẹp dí.
Đồ có nước thì rò ra khắp cốp. Dù nắp vặn chặt.
Mưa thì mọi thứ ướt nếu không gói kín. Áo mưa trùm cốp không đủ.
Túi chống nước là món bắt buộc. Không phải tùy chọn.
Gói hai lớp cho thứ quan trọng. Túi zip trong túi chống nước.
Để đồ ăn tách khỏi quần áo. Đổ ra là hỏng cả hai.
Để đồ ăn ở túi trên chứ không đáy cốp. Lấy được mà không dỡ hết.
Mang ít và mua thêm dọc đường. Chiến lược đúng cho xe máy.
Bình nước gắn ngoài xe thì nóng. Để trong cốp hoặc túi có lớp cách nhiệt.
Uống nước nhiều hơn mình nghĩ. Gió thổi làm mất nước mà không thấy khát.
Món chịu được chuyến xe máy
Hạt rang chịu được mọi thứ. Món số một.
Trái cây khô cũng vậy. Không hỏng, không nát.
Bánh quy và bánh gạo trong hộp cứng. Hộp cứng chống xóc.
Thanh ngũ cốc. Gọn và bỏ túi áo được.
Bánh mì tròn đặc ruột chịu xóc tốt hơn ổ dài. Ổ dài gãy và bẹp.
Xôi nắm gói lá chịu được vài tiếng. Mùa mát thì được, mùa nóng thì không.
Cam và quýt chịu tốt nhờ có vỏ dày. Chuối thì dập.
Ổi và táo cũng chịu được. Nhưng va nhau thì thâm.
Đậu phộng rang muối. Bù muối khi ra mồ hôi nhiều.
Kẹo gừng hoặc ô mai. Đổi vị và tỉnh người.
Tránh mọi thứ có sốt hoặc nước. Rò là chắc chắn.
Tránh sô cô la vào mùa nóng. Chảy hết trong cốp.
Tránh đồ tươi đã nấu chín. Nhóm hỏng nhanh nhất.
Tránh đồ dễ vụn. Vụn trong cốp hút kiến ở mọi điểm dừng.
Chia bữa theo chặng đường
Ăn sáng no trước khi khởi hành. Bữa quan trọng nhất của ngày đi xe.
Chạy khoảng hai tiếng thì dừng. Cả để ăn cả để nghỉ tay.
Bữa trưa nên nhẹ. Ăn no là buồn ngủ và tay lái kém.
Chia trưa thành hai lần ăn nhỏ. Cách nhau một chặng.
Không ăn no rồi chạy ngay. Nghỉ mười lăm phút đã.
Bữa tối thì ăn tử tế ở chỗ nghỉ. Bù lại cả ngày.
Đồ trong cốp chỉ là bữa phụ và bữa dự phòng. Không phải bữa chính.
Dừng ở quán cơm cho bữa chính. Nóng sốt hơn và rẻ.
Đừng bỏ bữa để chạy cho kịp. Đói làm phản xạ chậm hẳn.
Dừng ngay khi thấy mệt hoặc buồn ngủ. Không cố thêm một chặng.
Chợp mắt mười lăm phút ở quán nước. Cách quen của dân đi đường.
Tính giờ tới nơi trước khi trời tối. Đi đêm bằng xe máy nguy hiểm hơn nhiều.
Mưa thì dừng hẳn. Ăn cái gì đó trong lúc trú.
Ngày đi xe dài thì ăn nhiều bữa nhỏ. Hợp hơn ba bữa lớn.
Tìm đồ chay dọc đường
Lợi thế của xe máy là dừng được ở mọi chỗ. Tận dụng điều này.
Chợ quê dọc đường có nhiều đồ chay. Rau luộc, đậu hũ, xôi, chè.
Quán cơm bình dân luôn có rau và đậu. Hỏi rõ có xào chung không.
Hỏi nước dùng và nước chấm trước khi gọi. Nước mắm là chỗ hay bị bỏ qua.
Quán chay thường ở gần chùa. Mẹo tìm nhanh nhất.
Ngày rằm và mùng một thì quán nào cũng có món chay. Tính lịch vào chuyến đi.
Xe đẩy bán bắp và khoai ở ven quốc lộ. Bữa phụ tốt.
Quán nước có bánh và trái cây. Dừng nghỉ tay thì ăn luôn.
Cửa hàng tiện lợi ở thị trấn. Sữa đậu nành, bánh mì, chuối.
Học vài câu hỏi ngắn để dùng lại. "Quán mình có món chay không ạ."
Đừng kỳ vọng người bán hiểu chay tới mức nào. Nói rõ mình không ăn gì.
Ăn được thì ăn, không thì đi tiếp. Không làm khó người bán.
Ghi lại quán tốt vào bản đồ. Chuyến sau dùng lại.
Mang đồ khô đủ cho một bữa phòng khi cả chặng không có gì. Vùng xa thì có thật.
An toàn và sức trong chuyến dài
Chuyến xe máy dài là chuyện của sức chứ không của món. Ăn chỉ là một phần.
Ngủ đủ đêm trước ngày chạy dài. Quan trọng hơn mọi thứ khác.
Không uống rượu bia trong chuyến. Không cần giải thích.
Cà phê giúp tỉnh nhưng không thay được nghỉ. Buồn ngủ thì dừng.
Mất nước làm đau đầu và mất tập trung. Uống đều từng chặng.
Nắng gắt thì nghỉ vào khung giữa trưa. Chạy sáng sớm và chiều muộn.
Mang muối bù nước cho ngày nắng. Hoặc nước dừa mua dọc đường.
Say nắng thì vào chỗ mát và hạ nhiệt. Chóng mặt hoặc buồn nôn nặng thì đi khám.
Đau bụng giữa chặng thì dừng. Không cố chạy tiếp.
Mang thuốc thường dùng của mình. Để chỗ dễ lấy.
Ăn chay mà đi dài thì chú ý đạm. Hạt và đậu trong túi.
Không nhịn ăn để đi cho nhanh. Tiết kiệm một tiếng mà đổi bằng an toàn.
Đi nhóm thì thống nhất giờ dừng ăn. Đừng để ai phải cố theo.
Về tới nơi thì ăn một bữa tử tế. Và ngủ đủ.
