Bộ đồ ăn mang theo là món ai cũng nghĩ tới sau khi đã lo xong hộp và món. Nhưng nó là chỗ dễ mất vệ sinh nhất trong cả bộ đồ mang đi: đôi đũa lau qua bằng khăn giấy rồi nhét lại vào túi, cứ thế suốt tuần.
Bài này nói về cách chọn bộ đồ nhẹ và bền, và quan trọng hơn là cách giữ nó sạch trong điều kiện không có bồn rửa tử tế.
Chọn bộ đồ ăn
Ba món là đủ cho phần lớn người. Một đôi đũa, một thìa, một hộp đựng chúng.
Thêm nĩa nếu hay ăn món phương Tây. Không thì bỏ.
Đũa inox bền và dễ rửa. Nhưng trơn và nặng hơn.
Đũa gỗ hoặc tre nhẹ và dễ gắp. Nhưng ngấm mùi và cần khô hẳn.
Đũa nhựa thì rẻ nhưng xuống cấp nhanh. Nứt là bỏ.
Thìa inox là lựa chọn chắc nhất. Không gãy, không ám mùi.
Thìa gỗ không cào xước hộp. Nếu hộp là loại chống dính.
Bộ gấp gọn thì tiết kiệm chỗ. Nhưng khớp gấp là chỗ bám bẩn.
Bộ liền khối dễ rửa hơn bộ gấp. Đánh đổi giữa gọn và sạch.
Túi vải đựng bộ đồ phải giặt được. Và giặt thật.
Hộp nhựa cứng đựng bộ đồ thì giữ khô tốt hơn túi vải. Túi ẩm là mốc.
Cốc gấp gọn cho người hay uống trà. Hoặc dùng nắp bình làm cốc.
Ống hút dùng lại được thì phải có chổi cọ. Không cọ được thì đừng mua.
Một bộ dự phòng để trong ngăn bàn ở chỗ làm. Cho hôm quên.
Rửa ở chỗ làm
Rửa ngay sau khi ăn. Đồ ăn khô lại thì rửa rất khó.
Tráng bằng nước nóng nếu có. Sạch dầu hơn nước lạnh nhiều.
Mang một mẩu khăn rửa nhỏ. Giặt và phơi ở nhà.
Hoặc một chai nước rửa nhỏ. Chiết ra từ chai lớn.
Không dùng chung khăn rửa của phòng. Chỗ bẩn nhất trong bếp chung.
Lau khô hoàn toàn trước khi cất. Ẩm là mốc và mùi.
Khăn giấy lau khô là đủ. Không cần phơi.
Đũa gỗ phải khô hẳn. Ẩm là mốc trong hai ngày.
Thấy vệt đen trên đũa gỗ thì bỏ. Đó là mốc, không chà hết được.
Bồn rửa mặt cũng dùng được nếu không có bếp. Tráng kỹ bằng nước sạch.
Không đổ dầu mỡ xuống bồn rửa mặt. Lau bằng giấy trước.
Giữ ý ở bồn chung. Lau sạch sau khi rửa.
Không để hộp bẩn trong bồn chung. Đây là thứ gây khó chịu nhất ở văn phòng.
Rửa nhanh trong hai phút là xong. Thành thói quen thì không thấy phiền.
Khi không có chỗ rửa
Nhiều nơi không có bồn rửa nào. Xe khách, bãi cỏ, công trường.
Lau bằng khăn giấy trước. Gạt hết phần thức ăn bám.
Rồi lau bằng khăn ướt. Sạch hơn nhiều so với chỉ khăn khô.
Tráng bằng một ít nước uống nếu còn dư. Chỉ khi đủ nước.
Cho vào túi riêng, không nhét chung túi sạch. Một túi zip cho đồ bẩn.
Rửa kỹ ngay khi về nhà. Không để tới hôm sau.
Đồ chưa rửa kỹ thì không dùng lại cho bữa sau. Mang bộ thứ hai nếu đi cả ngày.
Hai bộ nhẹ hơn nỗi lo mất vệ sinh. Đáng mang.
Chuyến dài ngày thì mang chai nước rửa nhỏ. Và một mẩu khăn rửa.
Ở trại thì rửa xa nguồn nước tự nhiên. Vài chục mét.
Đồ dùng một lần là phương án cuối. Không phải phương án đầu.
Nếu dùng thì gom lại mang về. Không để lại nơi mình ngồi.
Đũa dùng một lần thì bẻ đôi trước khi bỏ. Tránh người nhặt lại dùng.
Tính trước chỗ đến có nước không. Quyết định mang gì.
Giữ túi đựng sạch
Túi đựng bộ đồ ăn bẩn hơn ta nghĩ. Nó chạm vào đồ ăn mỗi ngày.
Giặt túi vải hàng tuần. Cùng mẻ quần áo.
Có hai túi thì thay phiên. Một dùng, một giặt.
Hộp nhựa cứng thì rửa và phơi. Dễ hơn giặt.
Không cất bộ đồ còn ẩm vào túi. Mốc trong vài ngày.
Mở túi ra cho thoáng khi về nhà. Đừng để nguyên trong cặp.
Kiểm túi mỗi tuần xem có vụn không. Vụn thu hút kiến.
Để bộ đồ ăn tách khỏi hộp cơm bẩn. Hai ngăn khác nhau.
Một túi zip cho đồ bẩn mang về. Không để bẩn lây sang sạch.
Cặp và ba lô cũng cần lau định kỳ. Chỗ đặt hộp cơm là chỗ bẩn.
Lau đáy ba lô bằng khăn ẩm mỗi tháng. Một phút.
Sốt rò ra thì lau ngay chứ đừng để khô. Khô rồi thì rất khó.
Giữ một mẩu khăn giấy sẵn trong ba lô. Cho tai nạn nhỏ.
Thói quen nhỏ giữ được cả hệ thống. Không cần kỷ luật lớn.
Vệ sinh cơ bản khi ăn ngoài
Rửa tay trước khi ăn là việc quan trọng nhất. Hơn mọi thứ trong bài này.
Không có nước thì dùng nước rửa tay khô. Xoa đều và chờ khô.
Nước rửa tay khô không thay được rửa bằng nước. Nhưng tốt hơn không làm gì.
Khăn ướt lau tay trước khi cầm bánh. Nhất là khi đi tàu xe.
Không dùng chung đũa để gắp món chung. Dùng đũa riêng để gắp.
Không nhúng lại thìa đã vào miệng. Nhất là khi ăn chung.
Không để đồ ăn chạm mặt bàn lạ. Lót giấy.
Đậy hộp lại ngay khi không ăn. Ruồi và bụi.
Không để hộp mở dưới ánh nắng. Nóng và bẩn.
Móng tay ngắn và sạch là chuyện cơ bản. Nhất là khi ăn bằng tay.
Người đang ốm thì không dùng chung hộp và đũa. Tách hẳn ra.
Trẻ nhỏ cần được nhắc rửa tay. Chúng không tự nhớ.
Mang theo khăn ướt cho cả nhóm nếu đi với trẻ. Nhiều hơn dự tính.
Đau bụng sau bữa ăn ngoài thì bù nước. Nặng hoặc kéo dài thì đi khám.
