Chuyến xe khách đêm là tình huống khó nhất của người ăn chay khi đi xa. Xe chạy mười tiếng, dừng ở một hai trạm, và trạm nào cũng bán đúng mấy món giống nhau — hiếm khi có món chay tử tế.
Thêm nữa là điều kiện ăn: ghế chật, tối, xe xóc, và người ngồi cạnh đang ngủ. Món mang theo phải tính cả những thứ đó chứ không chỉ tính ngon. Bài này đi qua từng phần.
Tính theo giờ xe chạy
Hỏi giờ khởi hành và giờ tới trước khi chuẩn bị. Con số này quyết định mọi thứ.
Chuyến dưới sáu tiếng thì chỉ cần một bữa nhẹ. Ăn trước khi lên xe là đủ.
Chuyến tám tới mười tiếng cần một bữa và một bữa phụ. Đây là khung phổ biến nhất.
Chuyến trên mười hai tiếng thì tính hai bữa. Và nước nhiều hơn.
Ăn no trước khi lên xe. Bữa trên xe chỉ để chống đói.
Ăn bữa chính khoảng hai tiếng sau khi xe chạy. Đủ để dạ dày ổn định.
Không ăn ngay khi vừa lên xe. Dễ say hơn.
Bữa phụ vào lúc gần sáng. Đó là lúc đói nhất.
Xe đêm thì đồ để ngoài lâu. Mốc hai giờ không áp dụng được, phải chọn món khô.
Mùa nóng thì cắt ngắn mọi thứ. Chỉ mang đồ khô và trái cây nguyên vỏ.
Mang nước nhiều hơn mình nghĩ. Điều hòa trên xe làm khô người.
Nhưng đừng uống quá nhiều trước khi ngủ. Xe đêm ít dừng.
Biết trước xe dừng mấy lần. Hỏi nhà xe khi đặt vé.
Có phương án cho trường hợp không dừng. Nhiều chuyến chạy thẳng.
Món nào hợp với ghế xe
Tiêu chí đầu là không mùi. Xe kín và người ta đang ngủ.
Tiêu chí hai là không rơi vãi. Ăn trong tối và xe xóc.
Tiêu chí ba là cầm một tay. Tay kia giữ thăng bằng.
Bánh mì kẹp nhân khô là món số một. Gói giấy, cắt sẵn làm đôi.
Cơm nắm muối vừng rất hợp. Chắc, gọn, không rơi.
Xôi nắm gói lá cũng vậy. No lâu hơn cơm nắm.
Bánh bao chay để nguội ăn được. Cầm gọn và không rơi.
Bánh mì ngọt hoặc bánh nướng. Bữa phụ nhẹ.
Hạt rang để hũ nhỏ. Mở ra ăn từng ít.
Trái cây khô. Không cần gọt, không có vỏ phải bỏ.
Chuối thì ăn trong vài tiếng đầu. Để lâu là dập.
Tránh món nước hoàn toàn. Cháo và mì nước không dùng được trên ghế.
Tránh đồ nặng mùi. Sầu riêng, mít, mắm chay, cà ri đậm.
Tránh đồ nhiều dầu. Dính tay và không có chỗ rửa.
Gói và xếp trong túi
Chia sẵn từng phần trước khi đi. Không mở hộp lớn trên xe.
Gói giấy tiện hơn hộp trên xe. Hộp rỗng phải mang theo cả chuyến.
Giấy gói thì bỏ được ngay. Nhẹ túi dần.
Nhưng phải có túi rác riêng. Không nhét rác vào túi ghế.
Để túi đồ ăn ở trên, không để dưới chân. Lấy được mà không đứng dậy.
Túi mềm tốt hơn hộp cứng. Nhét vừa mọi khe.
Khăn giấy ướt là món phải có. Không có chỗ rửa tay.
Một chai nước nhỏ tiện hơn chai lớn. Cầm được một tay.
Bình có nắp vặn, không dùng nắp bật. Xe xóc là đổ.
Đèn điện thoại để tìm đồ. Đèn trần thì làm phiền người khác.
Để riêng thứ ăn đầu tiên ở ngoài cùng. Đỡ phải lục.
Đồ dự phòng để đáy túi. Chỉ lấy khi cần.
Kiểm túi trước khi xuống xe. Đồ rơi xuống ghế rất hay quên.
Mang một túi nilon cho đồ ăn dở. Đậy lại được.
Trạm dừng: mua gì được
Trạm dừng hiếm khi có món chay tử tế. Nên đừng trông vào đó.
Nhưng luôn có vài thứ mua được. Biết trước thì đỡ loay hoay.
Bánh mì không hoặc bánh ngọt. Gần như trạm nào cũng có.
Trái cây bán sẵn ở quầy. Chọn loại có vỏ bóc được.
Ngô luộc và khoai luộc. Món trạm dừng kinh điển.
Đậu phộng luộc hoặc rang. Phổ biến ở trạm miền Trung.
Sữa đậu nành hộp. Có ở mọi cửa hàng tiện lợi.
Mì gói thì đọc gói gia vị. Nhiều loại có bột thịt.
Hỏi rõ nếu mua cơm. Rau xào ở trạm thường xào chung.
Nước chấm là chỗ hay bị bỏ qua. Hỏi trước khi chan.
Đừng kỳ vọng quán giải thích rõ. Hỏi ngắn và tự quyết.
Tranh thủ đi vệ sinh và duỗi chân. Quan trọng hơn chuyện ăn.
Nhớ giờ xe chạy lại. Nhà xe không đợi lâu.
Mua thêm nước ở trạm. Rẻ hơn mua trên xe.
Say xe và bụng dạ
Người say xe thì ăn ít và ăn khô. Đây là luật riêng.
Ăn quá no trước khi lên xe là dễ say nhất. Ăn vừa thôi.
Nhưng đi xe với cái bụng rỗng cũng dễ say. Ăn nhẹ khoảng một tiếng trước.
Bánh quy nhạt là món quen của người say xe. Khô và nhạt.
Gừng có người thấy đỡ. Kẹo gừng hoặc trà gừng mang theo.
Ngồi ghế gần đầu xe thì đỡ xóc hơn. Chọn chỗ khi đặt vé.
Nhìn ra xa thay vì nhìn điện thoại. Đọc trên xe làm say nặng hơn.
Mở hé cửa gió cho thoáng. Nếu ngồi gần cửa gió.
Thuốc chống say thì hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ. Không tự mách nhau uống.
Có bệnh dạ dày thì càng phải ăn đều. Để bụng rỗng suốt chuyến là đau.
Mang sẵn thuốc thường dùng của mình. Không mua dọc đường.
Tránh đồ cay và đồ chua mạnh trên xe. Đau bụng giữa chuyến là rất khổ.
Tránh cà phê nếu định ngủ. Chuyến đêm thì giấc ngủ đáng giá hơn.
Đau bụng dữ dội hoặc sốt thì đi khám khi tới nơi. Đừng cố chịu.
